Deel oude kademuur Hofvijver ontdekt
Eergisteren liep ik nog even langs de graafwerkzaamheden ten behoeve van de riolering op de Korte Vijverberg. Wie weet was er nog wat te zien van de fundering van de Middeleeuwse Doelenpoort waar ik hier over schreef ? Of wie weet was er meer gevonden? Helaas het gat was zoals ik eigenlijk ook wel verwachtte al dichtgegooid. Wel kwam ik iemand van de dienst archeologie tegen en we raakten even in gesprek. Inderdaad; de Middeleeuwse muur heet de Doelenpoort en niet zoals je in diverse media leest de Bospoort. Deze laatste bevond zich in de 15e eeuw aan de Prinsessegracht en was een stevige stadspoort. Bij deze poort waren zelfs enkele muren te vinden. De naam wordt verklaard door zijn functie: om te voorkomen dat inwoners van Den Haag het Haagse Bos in gingen om er (illegaal) te jagen en hout te hakken.
Wel was toen iets anders blootgelegd. De Hofvijver liep vroeger anders dan nu. Als je nu op de Korte Vijverberg loopt bij het Haags Historicht Museum, was dat vroeger ook nog de Hofvijver. Tijdens het graven een oude kademuur van de Hofvijver aangetroffen waar deze vroeger eindigde. Helaas; ik was te laat om dit vast te leggen; weer was dit al dichtgegooid. Maar de wetenschap van de ligging is natuurlijk geweldig!
Er was een stuk eikenhout gevonden dat nu beoordeeld gaat worden, onder andere aan de hand van de jaarringen, of het een deel van de oude kade is.
Wat ik ook leuk vond te horen, was dat de fundering van de Doelenpoort niet beschadigd is. Op deze plaats zou een put geplaatst worden. In overleg met de aannemer en de Dienst Archeologie is besloten deze te verleggen (wat gelukkig mogelijk was) dat deze, zij het ondergronds, bewaard blijft.
Tweet
9 reacties
Robert
Leuk om te zien dat de oude historie letterlijk naar boven komt!
Den Haag heeft alleen nooit een stadsomwalling gehad dus ook geen stadspoorten. De Doelenpoort heeft onderdeel uitgemaakt van het ommuurde Binnenhofcomplex. De Haagse inwoners mochten uiteraard wel het bos in (hoe kwam men anders naar het noorden?) maar niet het Binnenhof complex op.
Volgens mij is de benaming Doelenpoort een referentie naar het toernooiveld waar de poort op uit komt. Hier werd door de lokale schutterij geoefend in boogschutterij (vandaar de naam Doelen) //historie.hdpnet.nl/stjdoelen.htm
Geertje
@Robert
Dank je voor je reactie!
Klopt; de Doelenpoort verwijst inderdaad naar naar de Sint-Sebastiaansdoelen (schutterij).
De schutters van dit gilde gebruikten het pand voor feesten en bijeenkomsten. Direct achter het gebouw, parallel aan de Korte Vijverberg, lagen hun schietbanen; vandaar ook de link naar mijn eerdere blog ernaar.
Waarom heb ik de Bospoort verder uitgelegd?
In mijn vorige log had ik die niet verder uitgelegd, maar veel andere media noemden deze Doelenpoort de Bospoort (er zou dus enoige verwarring kunnen ontstaan).
Je hebt gelijk dat Den Haag geen stadsmuren had, maar bij deze poort (dus de Bospoort) waren wel enkele muren te vinden; en hier dezelfde verwijzing naar de site die jij noemt 🙂
En ja, het is geweldig dat de historie letterlijk naar boven komt!
Helaas is nog geen verdere kademuur aangetroffen, wel een aantal scherven en wat andere zaken.
Wie weet morgen?
Het graven is nog bezig….
Ed Ploeg (NIKS)
Met al dat gegraaf hoop ik wel dat ze de tegels van de oude zonnewijzer laten liggen.
Ik weet niet hoe die er zijn gekomen. Pim Hofdorp schreef ooit dat niemand dat wist, maar dat ze wellicht van een oude tuin waren. Maar op alle plaatjes die ik ooit ben tegengekomen heb ik daar nog nooit een tuin gezien. Heeft iemand dat raadsel al eens opgelost?
geertje
@Ed
Wat leuk!!
Dat wist ik niet…
Ik ben nu een paar maal langsgelopen, maar heb waar ze graven nog niets anders gezien (ook geen stenen oid).
Het enige wat je ziet zijn oude veenlagen hier en daar en natuurlijk ooit de fundamenten van de Doelenpoort..
Wel is door archeologen een maalsteen gevonden uit de Middeleeuwen, maar ja, dat is geen zonnewijzer.
De tuin is misschien waar de schutters hun schietbaan hadden? Daar is wel een afbeelding van in het Haags Histirisch Museum.
Ed Ploeg (NIKS)
Ik had ze ook nog nooit gezien. Maar op de schoolbibliotheek (MTS leyweg) hadden ze boeken van Pim Hofdorp. Topografische detective romans soms meer topografisch dan detective met heel, heel veel informatie over Haagse buurten. In een van die verhalen vertelt hij van die stenen. Nooit gezien, dacht ik en dus ging ik kijken en ja. Niet ver voor het Mautitshuis aan de vijverkant liggen in het straatbeeld bewaard een aantal oude stenen onmiskenbaar behoord hebbende tot een windwijzer of zonneklok.
Nu woon ik al een paar jaar niet meer in de stad maar ben tot in de Deventer boekenmarkt geweest om zijn bibliografie (18 boeken) compleet te krijgen. Ben zelfs nog naar het archief geweest voor een kopie van een korte roman (de dood van pierlala) die op de pier speelt.
Zijn oorspronkelijk plan om 45 boeken te schrijven is niet helemaal gehaald. Zijn zwanezang was
Als de eenden in de hofvijver. In dat boek met kortere verhalen geeft hij aan er niet zo zin meer in te hebben. De sloop van Den Haag was toen al ingezet en ook de komst van allerlei migranten met hun cultuur en hun gewoonten maakten het Den Haag uit zijn beleving en boeken niet meer mogelijk. Dus doe ik het maar met 18 boeken 15x den Haag en 1 x voorschoten, Delft en Gouda. Ik heb ze wel al minstens 5 maal gelezen en begin binnenkort weer met de zesde keer.
geertje
@Ed
leuk te weten!
Ze zijn nog niet bezig bij het Mauritshuis (althans, vanmiddag nog niet).
Ik hoop morgen even tijd te hebben en ga dan nogmaals kijken.
Maar het lijkt erop. dat de graafwerkzaamheden meer gebeuren aan de overzijde van de Korte Vijverberg (dus niet raqkelings langs het Mauritshuis).
Ik ben heel benieuwd!
Ik ga zeker mijn boeken over Den Haag er ook eens op na slaan; wie weet staat dar wat meer in.
Ed Ploeg (NIKS)
Kon hem zo gauw op de beeldbank niet vinden. Zal hij vast wel ergens staan. Maar op deze boekomslag zie je de poort en alle andere poorten waaronder de Gevangenenpoort en de waterput.
Doelen en toernooiveld zijn er nog niet.Wel liep de knollentuin blijkbaar verder door dan ik dacht en daar zou best dat ding(zonnerwijzer) kunnen hebben gestaan. Ik heb hem groot ingescand voor de details, kun je lekker zoomen.
//ed.ploeg.ws/binnenhof.jpg
geertje
@Ed
Ik kende deze tekening onderdaad; maar zo groot heb ik hem nooit gezien!
Wat mooi!!
Dank je 🙂
Prachtig om te zien en nu wordt veel meer duidelijk.
Ed Ploeg (NIKS)
Stug doorzoeken brengt ook iets meer licht op de windrichting stenen.
In Rond de hofvijver, door Jaques R.W. Sinninghe worden de stenen voor het Huis Pauw als volgt vermeld.
Bij de vijver voor dit huis, liggen een viertal kompasstenen. S(uyt) W(est) O(ost) en een kompasnaald die naar het noorden wijst. De overlevering verhaalt, dat onder deze stenen een kind, dat aan de hofvijver werd gedood, met uitgestrekte armen begraven ligt. Oude Hagenaars zullen zich misschien nog het rijm herinneren dat hier op betrekking heeft:
Oost, West, Zuid, Noord:
Hier ligt een kind vermoord.
Deze stenen zijn waarschijnlijk afkomstig uit de tuin van dit huis, waar zij aan een fontein of een zonnewijzer waren aangebracht.
Dan klopt het dat er nooit een tuin is geweest op die plek en is er direct een link met een reden om daar die stenen neer te leggen. Werd wel vaker gedaan. Kijk maar naar de andere kant van de vijver op de Plaats. Hoewel de oudste verhalen over de plek waar Aleid van Poelgeest werd veroord uiteenlopen van Knollentuin(Plein), Binnenhof zelf en Buitenhof, heeft men na de vondst van de steen op de Plaats bedacht dat deze steen er waarlijk niet voor niets lag en daarom de plaats aangaf waar Aleid vermoord werd (tezamen met haar begeleider). Er is zelfs een moderne Aleid steen op de plaats.
zo, een tipje van de sluier kunnen lichten, denk ik, al roept ie meer vragen op dan dat er beantwoord zijn. Welk kind werd daar vermoord en wanneer? Waarom juist steneen van dat huis? Was er een relatie tussen vermoordde en het huis Pauw? Welke dan? Volgens de genealogie van Pauw kom ik er niet achter. T lijkt erop dat er geen kinderen van hem zijn vermoord. Misschien van de zoon die er later in ging wonen? Ik zoek nog door.